ik zal later wanneer het artikel online staat deze post updaten (zoals ik dat ook met de andere post / artikel heb gedaan)
Er is nog genoeg groen geld
Van onze verslaggever Michael Persson
gepubliceerd op 23 februari 2009 12:15, bijgewerkt op 23 februari 2009 12:25
Zoals zo veel directeuren in deze barre tijden, moest ook Ad van Wijk deze week de noodklok luiden. De baas van het duurzame bedrijf Econcern, een paar weken geleden nog gekroond tot manager van het jaar 2008, stuurde een brief naar het kabinet om zich te beklagen over de banken die niet meer in groene projecten willen investeren. Daarom wil hij staatsgaranties voor grote, kapitaalintensieve duurzame projecten. In een interview met het Financieele Dagblad lichtte hij toe: als de bankencrisis nog twee jaar aanhoudt, ‘zullen veel duurzame energiebedrijven omvallen’. Hij gaf aan dat de bouw van een windmolenpark in België en een siliciumfabriek in Frankrijk al waren vertraagd.
Daarna bleef het stil. Wie nu Econcern belt, krijgt van de woordvoerder te horen dat de directie niets meer zegt, ‘tot het volgende nieuwsmoment’. Dat zal het moment zijn waarop de groene concern de jaarcijfers over 2008 bekend zal maken. Een verlies, zo is de verwachting, dat waarschijnlijk ook tot ontslagen zal leiden.
Investeerders
Eerder deze week zeiden woordvoerders van ING en ABN Amro zich niet te herkennen in de kritiek van Van Wijk. Een woordvoerder van de Rabobank stelde zelfs ‘dat de kredietcrisis niets heeft veranderd als het gaat om investeren in duurzaamheid’. Maar ook Edgar Neo van het Rotterdamse bedrijfje lotsov *, dat groene bedrijven koppelt aan investeerders, zegt dat hij het van de banken niet meer moet hebben. ‘De Rabobank zit echt bovenop de centen. ING reageert bijna nergens op, alleen ABN Amro doet nog wel eens wat.’
Het kan dus verkeren: zelfs de groene kroonjuwelen van de Nederlandse economie verkeren in zwaar weer. Maar betekent dit ook dat de vergroening van de economie door de crisis gevaar loopt?
‘Dat hoeft niet’, zegt Friedwart Barfod, mede-eigenaar van het groene concerntje Tendris, dat onder meer eigenaar is van een led-lampenbedrijf. ‘Wij merken wel dat banken terughoudender zijn, bijvoorbeeld om orders te voorfinancieren. Maar er is ook een tegenkracht: als financiers nog ergens geld in willen steken dan hebben groene projecten een streep voor.’
Marktkansen
Dat ligt simpelweg aan de marktkansen, zegt hij. Zowel bij consumenten als bij overheid bestaat nog veel belangstelling voor energiebesparing. Groene investeringsfondsen zijn daarom nog steeds op zoek naar lucratieve projecten. ‘Dat geld is er wel’, zegt Barfod.
Edgar Neo bevestigt dat beeld. ‘We hadden deze week samen met NeBIB een bijeenkomst om investeerders in contact te brengen met bedrijven, en we moesten uitwijken naar een grotere locatie, zo groot was de belangstelling. Zowel informele investeerders als kleine fondsen zijn op zoek naar goede projecten.’
Sterker nog: er zijn vanwege dit nog altijd overvloedige groene geld ook veel kapers op de kust, cowboys die ook een graantje proberen mee te pikken. ‘Je moet nog steeds oppassen dat er geen groene bubble ontstaat’, waarschuwt Neo.
Er is dus nog wel geld van private investeerders en groene fondsen, maar niet meer van de banken. Dat heeft gevolgen voor de manier waarop groene projecten kunnen worden gefinancierd.
Eigen kapitaal
Een bedrijf als Econcern financiert zijn projecten vaak voor een deel met eigen kapitaal, en voor een deel met leningen. Tot vorig jaar was die verhouding meestal: een kwart eigen geld tegen driekwart geleend geld.
Nu echter is het door de terugtrekkende bewegingen van de banken eerder andersom. Dat betekent dat Econcern ineens een financieringsgat heeft van 50 procent van de projectkosten.
Willen de private investeerders van lotsov * en Tendris dan niet in dat gat springen?
Er is reden om te aarzelen over de duurzame energieprojecten die Econcern opzet. Door de gedaalde energieprijzen duurt het langer voor je je geld hebt terugverdiend, zegt Barfod. ‘Er wordt wel gezegd dat de energieprijzen op korte termijn weer zullen stijgen, maar de banken zien dit wel als risico.’
Minder overspannen
Toch zijn de financiële vooruitzichten voor groene projecten nog steeds goed, schreef directeur Michael Liebreich van het Amerikaanse New Energy Finance, dat investeerders adviseert over de groene trends. Volgens hem is door de crisis de duurzame markt wat minder overspannen geworden dan vorig jaar. Turbines voor windmolens waren toen niet aan te slepen, en dus erg duur. Ook silicium, de grondstof voor zonnepanelen, was schaars en prijzig. Nu daalt de vraag. ‘Dat is slecht voor de producenten van turbines en zonnepanelen, maar goed voor de afnemers (zoals bouwers van wind- en zonneparken).’
En juist dat laatste zien ze heus wel, de kleine groene investeerders, waarmee de zaaltjes van lotsov * vol zitten. Zijn die dan te klein voor Econcern, zoals een woordvoerder eerder deze week zei? Volgens Edgar Neo is er iets anders aan de hand. Hij krijgt geregeld verzoeken van Econcern of van dochtermaatschappijen, die projecten onder de aandacht willen brengen van kleine investeerders. Alleen: die willen Econcern niet. ‘Econcern is een ingewikkeld bedrijf geworden, met veel dochtermaatschappijen en veel projecten. Ze hebben geen duidelijk verhaal. Dus zijn onze investeerders niet gauw geneigd daar geld in te steken.’
Eerder gepost @ Sprout's Goodblog door Connector, Conceptor, Conscious Capitalist Edgar Neo.
Samen met Job ten Bosch, Peyman Mostowfi en Hugo PCM van den Broek is hij Vounding Vather van de zeer coöperatieve organisatie lotsov *
Zijn klaar om te pitchen?
today 
today i received my invite for 
looking forward to it!!!!!
