ik zal later wanneer het artikel online staat deze post updaten (zoals ik dat ook met de andere post / artikel heb gedaan)
Van onze verslaggever Michael Persson
gepubliceerd op 23 februari 2009 12:15, bijgewerkt op 23 februari 2009 12:25
Zoals zo veel directeuren in deze barre tijden, moest ook Ad van Wijk deze week de noodklok luiden. De baas van het duurzame bedrijf Econcern, een paar weken geleden nog gekroond tot manager van het jaar 2008, stuurde een brief naar het kabinet om zich te beklagen over de banken die niet meer in groene projecten willen investeren. Daarom wil hij staatsgaranties voor grote, kapitaalintensieve duurzame projecten. In een interview met het Financieele Dagblad lichtte hij toe: als de bankencrisis nog twee jaar aanhoudt, ‘zullen veel duurzame energiebedrijven omvallen’. Hij gaf aan dat de bouw van een windmolenpark in België en een siliciumfabriek in Frankrijk al waren vertraagd.
Daarna bleef het stil. Wie nu Econcern belt, krijgt van de woordvoerder te horen dat de directie niets meer zegt, ‘tot het volgende nieuwsmoment’. Dat zal het moment zijn waarop de groene concern de jaarcijfers over 2008 bekend zal maken. Een verlies, zo is de verwachting, dat waarschijnlijk ook tot ontslagen zal leiden.
Investeerders
Eerder deze week zeiden woordvoerders van ING en ABN Amro zich niet te herkennen in de kritiek van Van Wijk. Een woordvoerder van de Rabobank stelde zelfs ‘dat de kredietcrisis niets heeft veranderd als het gaat om investeren in duurzaamheid’. Maar ook Edgar Neo van het Rotterdamse bedrijfje lotsov *, dat groene bedrijven koppelt aan investeerders, zegt dat hij het van de banken niet meer moet hebben. ‘De Rabobank zit echt bovenop de centen. ING reageert bijna nergens op, alleen ABN Amro doet nog wel eens wat.’
Het kan dus verkeren: zelfs de groene kroonjuwelen van de Nederlandse economie verkeren in zwaar weer. Maar betekent dit ook dat de vergroening van de economie door de crisis gevaar loopt?
‘Dat hoeft niet’, zegt Friedwart Barfod, mede-eigenaar van het groene concerntje Tendris, dat onder meer eigenaar is van een led-lampenbedrijf. ‘Wij merken wel dat banken terughoudender zijn, bijvoorbeeld om orders te voorfinancieren. Maar er is ook een tegenkracht: als financiers nog ergens geld in willen steken dan hebben groene projecten een streep voor.’
Marktkansen
Dat ligt simpelweg aan de marktkansen, zegt hij. Zowel bij consumenten als bij overheid bestaat nog veel belangstelling voor energiebesparing. Groene investeringsfondsen zijn daarom nog steeds op zoek naar lucratieve projecten. ‘Dat geld is er wel’, zegt Barfod.
Edgar Neo bevestigt dat beeld. ‘We hadden deze week samen met NeBIB een bijeenkomst om investeerders in contact te brengen met bedrijven, en we moesten uitwijken naar een grotere locatie, zo groot was de belangstelling. Zowel informele investeerders als kleine fondsen zijn op zoek naar goede projecten.’
Sterker nog: er zijn vanwege dit nog altijd overvloedige groene geld ook veel kapers op de kust, cowboys die ook een graantje proberen mee te pikken. ‘Je moet nog steeds oppassen dat er geen groene bubble ontstaat’, waarschuwt Neo.
Er is dus nog wel geld van private investeerders en groene fondsen, maar niet meer van de banken. Dat heeft gevolgen voor de manier waarop groene projecten kunnen worden gefinancierd.
Eigen kapitaal
Een bedrijf als Econcern financiert zijn projecten vaak voor een deel met eigen kapitaal, en voor een deel met leningen. Tot vorig jaar was die verhouding meestal: een kwart eigen geld tegen driekwart geleend geld.
Nu echter is het door de terugtrekkende bewegingen van de banken eerder andersom. Dat betekent dat Econcern ineens een financieringsgat heeft van 50 procent van de projectkosten.
Willen de private investeerders van lotsov * en Tendris dan niet in dat gat springen?
Er is reden om te aarzelen over de duurzame energieprojecten die Econcern opzet. Door de gedaalde energieprijzen duurt het langer voor je je geld hebt terugverdiend, zegt Barfod. ‘Er wordt wel gezegd dat de energieprijzen op korte termijn weer zullen stijgen, maar de banken zien dit wel als risico.’
Minder overspannen
Toch zijn de financiële vooruitzichten voor groene projecten nog steeds goed, schreef directeur Michael Liebreich van het Amerikaanse New Energy Finance, dat investeerders adviseert over de groene trends. Volgens hem is door de crisis de duurzame markt wat minder overspannen geworden dan vorig jaar. Turbines voor windmolens waren toen niet aan te slepen, en dus erg duur. Ook silicium, de grondstof voor zonnepanelen, was schaars en prijzig. Nu daalt de vraag. ‘Dat is slecht voor de producenten van turbines en zonnepanelen, maar goed voor de afnemers (zoals bouwers van wind- en zonneparken).’
En juist dat laatste zien ze heus wel, de kleine groene investeerders, waarmee de zaaltjes van lotsov * vol zitten. Zijn die dan te klein voor Econcern, zoals een woordvoerder eerder deze week zei? Volgens Edgar Neo is er iets anders aan de hand. Hij krijgt geregeld verzoeken van Econcern of van dochtermaatschappijen, die projecten onder de aandacht willen brengen van kleine investeerders. Alleen: die willen Econcern niet. ‘Econcern is een ingewikkeld bedrijf geworden, met veel dochtermaatschappijen en veel projecten. Ze hebben geen duidelijk verhaal. Dus zijn onze investeerders niet gauw geneigd daar geld in te steken.’
Eerder gepost @ Sprout's Goodblog door Connector, Conceptor, Conscious Capitalist Edgar Neo.
Samen met Job ten Bosch, Peyman Mostowfi en Hugo PCM van den Broek is hij Vounding Vather van de zeer coöperatieve organisatie lotsov *
ik / lotsov * sta(at) vandaag in het FD :-D.
Groene ondernemer Edgar Neo (32) startte een jaar geleden met lotsov *, een Rotterdamse organisatie die duurzame bedrijven helpt bij hun groei.
Zijn eerste Cleantech Investment Meeting stond voor morgen gepland, maar wordt uitgesteld wegens te grote belangstelling.
Wat was u van plan?
'We wilden heel informeel de markt verkennen en met wat bitterballen en een paar pitches duurzame ondernemers en investeerders bij elkaar brengen. Maar met ruim tweehonderd aanmeldingen wordt onze capaciteit ruim overschreden en gaan we het groter aanpakken.'
Nu de bank niet thuis geeft bij duurzame bedrijven moeten die hun heil bij investeerders zoeken?
'Ik herken het beeld. Er zijn gelukkig veel investeerders die hun geld in groene bedrijven willen steken. Maar ze erkennen daar weinig verstand van te hebben en bezoeken dus meetings als die van ons. In de VS zie je hoe durfkapitalisten overstappen van ICT-gerelateerde deelnemingen naar investeringen in onder meer duurzame energie. Zo is Kleiner Perkins een groen fonds van $ 500 mln begonnen.'
Dat lijkt me goed nieuws voor u?
'We zijn blij met zo veel beweging in de markt, maar het gevaar is dat er een nieuwe bubbel ontstaat. Met lotsov * proberen we de cowboys eruit te vissen die met een gekopieerd Powerpointje investeerders geld willen aftroggelen.'
Copyright (c) 2009 Het Financieele Dagblad
Bron FD.nl, dinsdag 17 februari 2009, 09:19
online te lezen via deze link
aanmelden voor de 'Cleantech Investment Meeting' kan nog steeds
via edgar@lotsov.info en/of telefoonnummer 084-003 28 93 of via de NeBIB website
Vrijdag 27 februari as organiseert Stichting Sociaal Ondernemerschap (SSO) @ Seats 2 meet een bijeenkomst voor sociaal ondernemers.
Er zijn nog een paar 'pitch-plekken' beschikbaar. Gewoon komen, leren en netwerken mag natuurlijk ook ;-)
Hieronder de details:
2009: Jaar van het sociaal ondernemen?
Datum: 27-02-2009
Wat?
Uitleg Besluit Borgstellingkrediet Midden en Klein Bedrijf (BBMKB) door Paul Janmaat
Wat houdt deze regeling in, wat zijn de huidige ontwikkelingen, is het een interessante regeling voor jou?
Beschouwing door Engbert Breuker (SVN, Pentascope, Meer...)
Wat was de positie van sociaal ondernemerschap en sociale investeringen jaren geleden, nu en in de toekomst? Zijn er recentelijke veranderingen, hebben we het over een beweging die al langer plaats vond?
Elevator Pitches en discussie met sociaal ondernemers en investeerders
Heeft het huidige financiele klimaat invloed op het gedrag van sociaal investeerders? Wat moeten sociaal ondernemers in hun pitch benadrukken?
Borrel....
Wanneer?
Vrijdagmiddag 27 februari van 14.00 tot 18.00 uur
Waar?
Seats 2 meet te Utrecht
Wie
Caroli Ligtenberg met 'een vacaturebank die zal bereiken dat organisaties diversiteit gaan zien als een alledaagse karakterisering van hun medewerkersbestand'.
Marieke Vinck met 'een conceptstore met eerlijke en duurzame kleding'.
Gert Jan Boogers met 'de verkoop van speciale noodles waarmee wordt geinvesteerd in hotelscholen voor straatkinderen in India'
Stichting Suikeroom helpt ambitieuze multiculturele ondernemers aan kapitaal en connecties.
Edgar Neo is connector, conceptor & conscious capitalist en vounding vather van lotsov *.
Droomzaken onderneemt samen met een ondernemer om van zijn of haar droom een rendabele zaak te maken.
Paul Janmaat treedt op als dagvoorzitter en zal ook de discussie tussen investeerders, ondernemers en verdere aanwezigen leiden.
Verder
Kosten: 25 euro
Meld je aan via
Meer informatie
wij moeten verzetten omdat we er TEVEEL hebben.
hoe zit het?
toen NeBIB en lotsov * een 
'nice little get together' (NeBIB noemt dit een BAN) hadden we niet kunnen vermoeden dat het zo uit de hand kon lopen.
wij dachten gewoon ff een paar duurzame denkers, doeners & investeerders uit ons netwerk18 februari @ lotsov HQ bijelkaar te brengen.
maarrrrr
de oproep was er nog niet uit of we hadden de eerste 60 aanmeldingen al binnen. toen de oproep ook nog via het zeer actieve netwerk van de rotterdam pioneers werd verspreid kwamen er alras nog tientallen bij. (blijkbaar is/was er behoefte aan zo'n meeting)
dus
met een totaal van meer dan 200 (!) aanmeldingen en de geringe grootte van onze oorspronkelijke locatie zijn we dus (helaas) genoodzaakt om deze meeting te verzetten.
(als je je via NeBIB aangemeld hebt dan ben je nog steeds welkom voor een afgeslankte & gewoon gezellige borrel en dus zonder echt programma)
niet getreurt: binnen 2 weken maken we EN onze nieuwe datum EN uitgebreider programma bekend!
wil je op de hoogte blijven? stuur me dan even een mailtje via edgar@lotsov.info met als onderwerp 'aanmelden voor 18 februari' (dan kunnen we dadelijk de mailbox googelen en weten we zeker dat we je niet vergeten ;-)
because poken is windows based using the autorun.inf to start the poken service you need a little work around when using a mac. so:
